İnternetin yaygınlaşmasıyla birlikte çocukların dijital ortamlarda karşılaşabileceği riskler de artmıştır. Bu risklerin başında, çocuk istismarı içeriklerinin çevrimiçi ortamda paylaşılması ve yayılması gelmektedir. Bu alanda uluslararası ölçekte faaliyet gösteren en önemli kurumlardan biri NCMEC’tir.
NCMEC’in Açılımı ve Kuruluş Amacı
NCMEC, National Center for Missing & Exploited Children ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçeye “Kayıp ve İstismara Uğramış Çocuklar Ulusal Merkezi” olarak çevrilebilir. Kurum, Amerika Birleşik Devletleri merkezli olmakla birlikte, faaliyet alanı fiilen küreseldir.
NCMEC’in temel amacı;
● Kayıp çocuk vakalarının araştırılmasına katkı sağlamak,
● Çocukların cinsel istismar ve sömürüden korunmasına yönelik çalışmalar yürütmek,
● Dijital platformlarda tespit edilen çocuk istismarı içeriklerinin raporlanmasını sağlamak ve ilgili makamlarla paylaşmaktır.
NCMEC Ne İş Yapar?
NCMEC özellikle teknoloji şirketleriyle kurduğu iş birliğiyle tanınır. Sosyal medya platformları, bulut depolama hizmetleri ve mesajlaşma uygulamaları; kendi sistemlerinde tespit ettikleri şüpheli içerikleri NCMEC’e bildirmekle yükümlüdür.
Bu bildirimler genellikle şu bilgileri içerebilir:
● Şüpheli görsel veya video içeriğin teknik verileri,
● Kullanıcı hesap bilgileri,
● IP adresi ve oturum bilgileri,
● İçeriğin yüklenme veya paylaşılma zamanları.
NCMEC, bu bildirimleri değerlendirir ve CyberTipline adı verilen sistem üzerinden ilgili ülkenin kolluk birimlerine iletir.
Türkiye Açısından NCMEC Neden Önemlidir?
Her ne kadar NCMEC ABD merkezli bir kuruluş olsa da, Türkiye’de yürütülen birçok ceza soruşturmasında NCMEC raporlarına dayalı bildirimler dosyalara girmektedir. Özellikle çocuk istismarı, müstehcenlik ve dijital suçlar kapsamında açılan soruşturmalarda, sürecin başlangıç noktası çoğu zaman NCMEC kaynaklı bir ihbar olmaktadır.
Bu nedenle:
● NCMEC’in bir mahkeme veya savcılık olmadığı,
● Doğrudan suç isnadı yapmadığı,
● Yalnızca bildirim ve yönlendirme fonksiyonu bulunduğu
hususlarının doğru anlaşılması büyük önem taşır.
NCMEC Raporları Hukuken Ne İfade Eder?
NCMEC tarafından iletilen raporlar, tek başına kesin delil niteliğinde değildir. Bu raporlar, soruşturmanın başlatılmasına sebep olan teknik ve idari bildirimlerdir. Asıl hukuki değerlendirme; savcılık, kolluk ve mahkemeler tarafından yapılır.
Bu noktada NCMEC’in rolünü, suç isnadında bulunan bir makam gibi değil; ihbar mekanizmasının teknik bir parçası olarak değerlendirmek gerekir.
Konuyla İlgili Detaylı Hukuki Değerlendirme
NCMEC’in ne olduğu, nasıl çalıştığı ve Türkiye’deki ceza soruşturmalarına etkisi hakkında daha kapsamlı ve hukuki açıdan derinlemesine bir inceleme için NCMEC nedir başlıklı yazıya göz atılması faydalı olacaktır.
