Van Tarım ve Hayvancılığında Verim Düşüklüğü Yapısal Sorun

Van Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Nayif Süer, kentte tarım ve hayvancılık sektörünün verim düşüklüğüyle mücadele ettiğini ve bu durumun yapısal bir sorun halini aldığını ifade etti. Süer, üretimde çağdaş ve bilimsel yöntemlerin yetersiz kullanımı, su kaynaklarının yanlış yönetimi ve ürünlerin pazarla buluşmasında yaşanan aksaklıkların sektörün gelişimini engellediğini dile getirdi.

Başkan Süer, Van ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi arasındaki tarımsal verim farklılıklarının dikkat çekici boyutlarda olduğunu vurguladı. Güneydoğu'da dekardan yaklaşık bir ton buğday veya arpa elde edilirken, Van'da bu oranın 180-200 kilogram civarında seyrettiğini belirtti.

Bölgede Tarımsal Verim Beklentileri Karşılamıyor

Tarımdaki verim düşüşünün sadece iklim koşullarıyla sınırlı olmadığını belirten Süer, temel problemin bilinçsiz tarım uygulamalarından kaynaklandığını savundu. Süer, "Bölgemizde tarımdan beklenen verimi ne yazık ki alamıyoruz. Güneydoğu'daki çiftçilerle yaptığımız görüşmelerde, bir dekardan neredeyse bir ton buğday ya da arpa alabildiklerini, ayrıca saman ve diğer yem bitkilerinde de yüksek verim elde ettiklerini gördük. Oysa biz, Van'da, iki yıllık bir süreçte dekardan yalnızca 180-200 kilogram ürün alabiliyoruz." ifadelerini kullandı.

Toprak analizi yapılmadan yıllarca aynı gübre ve tohum çeşidinin kullanılmasının verimliliği doğrudan etkilediğine işaret eden Süer, bu uygulamanın üretimde önemli kayıplara yol açtığını dile getirdi.

Nakliye Maliyetleri ve Su Yönetimi Hayvancılığı Olumsuz Etkiliyor

Su yönetimi konusuna da değinen Süer, bölgenin uzun yıllardır kuraklıkla mücadele etmesine rağmen, "vahşi sulama" olarak nitelendirdiği yöntemlerin hala sürdüğünü belirtti. Bu durumun hem tarım topraklarını olumsuz etkilediğini hem de kısıtlı su kaynaklarının hızla tükenmesine neden olduğunu ifade eden Süer, "Yıllardır süren ciddi kuraklığa karşın, su kaynaklarını verimli kullanamıyoruz. Vahşi sulama hem toprağa zarar veriyor hem de suyu israf ediyor. Daha kontrollü ve modern sulama tekniklerine geçiş yapmamız zaruri hale gelmiştir." dedi.

Hayvancılık sektöründe de önemli güçlükler yaşandığını dile getiren Süer, yem bitkilerinin büyük bir bölümünün, özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nden temin edildiğini aktardı. Artan nakliye maliyetlerinin hayvancılık faaliyetlerini olumsuz etkilediğini kaydeden Süer, Van'ın sahip olduğu zengin yayla ve meraların 4-5 ay boyunca düşük maliyetli hayvancılık için uygun olduğunu ancak ağır kış koşulları nedeniyle hayvanların büyük kısmının elden çıkarılmak zorunda kalındığını vurguladı. Süer, bu satışlar için en yakın pazarların Diyarbakır veya Antakya gibi uzak şehirler olmasının, nakliye maliyetlerini artırarak üreticiler için ek bir risk faktörü oluşturduğunun altını çizdi.

Van İçin En Büyük Sorun: Pazar Erişimi

Devlet desteklerinin sektöre katkı sağladığını ancak tek başına yeterli olmadığını belirten Nayif Süer, geçmişte Et ve Süt Kurumu'nun (ESK) çiftçilerin hayvanlarını piyasa koşullarına uygun fiyatlarla satın alarak önemli bir denge unsuru oluşturduğunu hatırlattı. Günümüzde ESK tarafından sunulan fiyatların piyasa değerinin altında kaldığını belirten Süer, kurumun yeniden daha etkin bir rol üstlenmesi gerektiğini ifade etti. Küçükbaş hayvan dağıtımı gibi projelerle sağlanan desteklerin önemine dikkat çeken Süer, "Ancak pazar sorunu çözülmediği sürece bu destekler tam anlamıyla yeterli olmayacaktır. En büyük problemimiz pazar." şeklinde konuştu.

Süer, Van-Şırnak karayolunun ulaşıma açılmasının bu konuda kritik bir adım olacağını vurguladı. Özellikle Kuzey Irak'ta önemli bir pazar potansiyeli bulunduğunu ancak mevcut nakliye maliyetleri nedeniyle Van'ın bu potansiyelden yeterince yararlanamadığını belirtti. Hatta nakliye engelleri yüzünden başka illerden hayvan temin ederek ihracat yapmak zorunda kalındığına dikkat çekti. Bu yolun açılmasıyla hem bölgedeki üretimin artacağını hem de pazar sorununun önemli ölçüde çözüleceğini belirten Süer, projenin aynı zamanda turizm ve diğer ekonomik sektörlere de önemli katkılar sağlayacağını sözlerine ekledi.